Tuesday, January 31, 2012

Σύντομο σχόλιο για τον Αγγελόπουλο

O Θόδωρος Αγγελόπουλος πέθανε απροσδόκητα και άδικα την ώρα των γυρισμάτων της νέας του ταινίας. Έχουν ειπωθεί πολλά για το έργο του. Σίγουρα οι πρώτες του ταινίες είχαν μια μεγάλη απήχηση στο κοινό της μεταπολίτευσης σε αντίθεση με τις επόμενες. Η διαμάχη για τη διάρκεια των πλάνων, την ικανότητά του στην αφήγηση, τη μεγάλη αναγνωρισιμότητα στο διεθνές φεστιβαλικό στερέωμα θα συνεχίσει. Ωστόσο, ψύχραιμες θεωρήσεις του έργου του θα πρέπει να αντικαταστήσουν είτε τον υπέρμετρο εκθειασμό είτε την άκριτη απόρριψη με όρους κυρίαρχου αφηγηματικού κινηματογράφου. Παραθέτω παρακάτω το σύντομο κείμενο του Σωτήρη Δημητρίου για το έργο του Αγγελόπουλου. Το εύρος των γνώσεων του Δημητρίου καθώς και το συνολικό του έργο (βλ. το πρόσφατο βιβλίο του Ο κινηματογράφος σήμερα. Ανθρωπολογικές, πολιτικές και σημειωτικές διαστάσεις, εκδ. Σαββάλας, Αθήνα 2011) συνηγορεί σε μια ουσιαστική και ψύχραιμη προσέγγιστη του έργου του μεγάλου έλληνα δημιουργού. Σίγουρα χρειάζονται νέες σοβαρές προσεγγίσεις στο έργο του Αγγελόπουλου.

Θόδωρος Αγγελόπουλος: Στράφηκε στις «μεγάλες αφηγήσεις» τον καιρό που αυτές κλονίζονταν | του Σωτήρη Δημητρίου, ανθρωπολόγου – κριτικού κινηματογράφου
Ημερομηνία δημοσίευσης: 29/01/2012  ΑΥΓΗ

ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΗ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ*

Μαζί με τον Θόδωρο Αγγελόπουλο χάνεται στην «ομίχλη» της και μια ολόκληρη ιστορική εποχή, την οποία απεικόνισε με ιδιαίτερη οπτική στις ταινίες του. Σκηνοθέτης με ισχυρή προσωπικότητα ήταν από τους ελάχιστους της γενιάς του ΝΕΚ, του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου, δηλαδή, από τους κινηματογραφιστές της μεταπολίτευσης, που τόλμησαν, μέσα στο βαρύ κλίμα της μετεμφυλιακής Ελλάδας, να μιλήσουν στο συμβολικό επίπεδο για την πρόσφατη τραυματική ιστορία της χώρας μας. Στην κατεύθυνση αυτή αφοσίωσε με εμμονή όλη την καλλιτεχνική ζωή του, μέχρι που τον πρόλαβε ο θάνατος. Με σπουδές στη Γαλλία και με επιρροή από τον πρωτεργάτη του εθνογραφικού κινηματογράφου, τον J. Rouch, ο Αγγελόπουλος ξεκίνησε με την «Αναπαράσταση» (1970). Η ταινία αυτή, μαζί με την «Ευδοκία» του Δαμιανού, που προβλήθηκε τον επόμενο χρόνο, έδειχναν να αλλάζουν ριζικά την πορεία του ελληνικού κινηματογράφου. Αλλά οι πολιτικές συνθήκες δεν ευνόησαν μια τέτοια αλλαγή. Στην περίοδο αυτή όμως, κατά την οποία οι περισσότεροι κινηματογραφιστές του ΝΕΚ μετέφραζαν την απουσία πολιτικής πράξης σε ψυχολογικό αδιέξοδο και την κοινωνική αλλοτρίωση σε ερωτικό ανεκπλήρωτο, ο Αγγελόπουλος στράφηκε στις «μεγάλες αφηγήσεις» τον καιρό που αυτές κλονίζονταν. Το ενδιαφέρον του για την πρόσφατη τραυματική ιστορία μας και τα χαμένα οράματα δεν πήγαζε από την πλευρά των άμεσων μαρτύρων της -άμεσος μάρτυρας ήταν ο πατέρας του- αλλά από την πλευρά των έμμεσων μαρτύρων, των απογόνων, που υφίστανται την απώλεια των οραμάτων σαν κατάσταση, σαν δεδομένο. Στη στάση του αυτή συνέβαλε η ήττα του Μάη του ’68, που κρατούσε ζωντανό τον απόηχό του. Το αποτέλεσμα ήταν να βλέπει τον κόσμο σαν κλειστό ορίζοντα, σαν τοπίο στην ομίχλη, αποηρωικοποιημένο.

Η παραπάνω οπτική του κόσμου συμφωνούσε εικαστικά με την οπτική της νουβέλ βαγκ που κυριαρχούσε στη Γαλλία, όταν σπούδαζε εκεί. Η ταινία που τον παρώθησε να στραφεί στον κινηματογράφο, όπως ομολογούσε, ήταν η «Με κομμένη την ανάσα» του J.-L. Godard, η οποία καταγράφεται ως αφετηρία της νουβέλ βαγκ. Η αποηρωικοποίηση, η απομυθοποίηση και η αποδραματοποίηση, καθώς επίσης και η κατάργηση του μηνύματος, αποτελούσαν τους βασικούς όρους της αισθητικής της. Μέσα από αυτές καλλιεργούσε την παθητικοποίηση στο συμβολικό επίπεδο, όπως η κοινωνία της κατανάλωσης την καλλιεργούσε στο κοινωνικό. Εξάλλου, η νουβέλ βαγκ επηρέασε ολόκληρο τον ΝΕΚ. Ο Αγγελόπουλος όμως είχε και βαθύτερους δεσμούς με την αισθητική της, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη δραματικότητα-αφήγηση και τον χρόνο.

Η οπτική του κόσμου σαν κλειστού ορίζοντα καταργεί το νόημα της πράξης. Γιατί η ανθρώπινη πράξη είναι δημιουργία του νέου και έξοδος στο μέλλον, στην υπέρβαση, κάτι που δεν το επιτρέπει ο κλειστός ορίζοντας. Ο Αγγελόπουλος έχει επίγνωση αυτού του πράγματος, όταν σε μια συνέντευξή του παρατηρεί ότι η αφομοίωση του μέλλοντος από το παρόν -εννοείται μέσω της πράξης- προσδίδει στο παρόν ποίηση, απειδή ακριβώς η ποίηση είναι υπέρβαση. Εντούτοις, εκείνο που εκφράζει στις ταινίες του είναι η ματαίωση της εξόδου στο μέλλον, το μετέωρο βήμα που αδυνατεί να υλοποιηθεί. Αυτό συνεπάγεται και την κατάργηση της «μεγάλης αφήγησης». Την κατατέμνει σε αυτόνομες σεκάνς μεγάλης διάρκειας που έχουν αισθητική πληρότητα αλλά χωρίς οργανική σύνδεση δράσης. Τα πρόσωπα παραμένουν αμετάβλητα, χωρίς να υφίστανται δραματουργική μεταμόρφωση. Οι δράσεις και οι συμπεριφορές μετατρέπονται σε στάσεις, οπότε η δραματουργία απορροφάται από τα εικαστικά σχήματα. Χρησιμοποιεί συστηματικά το βάθος πεδίου και σε συνδυασμό με τα πλάνα-σεκάνς, οπότε, σύμφωνα με τη μεταφυσική του A. Bazin, επιβάλλεται με το φιλμικό θέμα η κυριαρχία ενός αδιατάρακτου κόσμου.

Το πιο σημαντικό στον κινηματογράφο του Αγγελόπουλου είναι το ζήτημα του χρόνου. Ο κατακερματισμός της αφήγησης και η αποδραματοποίηση υποθεμελιώνουν την παραγωγή του χρόνου, δεδομένου ότι ο χρόνος καταγράφεται μέσα από την ανθρώπινη πράξη. Υπάρχει, συνεπώς, και σ’ αυτό το σημείο εναρμόνιση με τη νουβέλ βαγκ. Αλλά και μια διαφορά. Γιατί η νουβέλ βαγκ στρέφεται στην αχρονία με το να αναιρεί τον ιστορικό χρόνο και να προβάλλει τον βιωματικό χρόνο, κατά τον οποίο η συνείδηση δεν παίρνει ενεργό στάση. Αντίθετα, ο Αγγελόπουλος ενδιαφέρεται για την ιστορία, έστω και αν την θέτει σε εκκρεμότητα. Ανασύρει τις συλλογικές μνήμες, ενώ ταυτόχρονα, τις μετουσιώνει σε εικονικές φόρμες, παίζοντας μαζί τους το παιχνίδι της παρουσίας της απουσίας. Το αίσθημα της απουσίας εντείνεται και σκηνογραφικά από τα θραύσματα, τα ερείπια τους έρημους δρόμους και την πλημμυρισμένη πόλη. Δίνεται ακόμα από τη θλίψη του γκρίζου και της βροχής -κάνει τα γυρίσματα στην γκρίζα βόρεια Ελλάδα και όχι στην ηλιόλουστη του Νότου. Με άλλα λόγια, μετατρέπει τη δράση σε εικόνα και τον χρόνο σε χώρο. Μεταμορφώνει τα ιστορικά γεγονότα σε τοπία και μεταφράζει τις κοινωνικές αντιπαραθέσεις σε σχηματισμούς και σε διατάξεις στο χώρο. Η προσπάθειά του Αγγελόπουλου να αποδώσει την τραυματική ιστορία μας και την απροσδιοριστία του μέλλοντος παραβιάζοντας την ιδιαιτερότητα του κινηματογράφου, να μπορεί να μετατρέπει τον χώρο σε χρόνο με το γεωγραφικό μοντάζ και με την ίδια τη φιλμική ροή, ήταν μια πρόκληση που την τόλμησε. Ο ίδιος πίστευε ακράδαντα σ’ αυτό που έκανε, και πλήρωσε το τίμημά του με το αίσθημα του αδικαίωτου που τον κατέτρεχε συνεχώς.

* Ο Σ. Δημητρίου είναι ανθρωπολόγος – κριτικός κινηματογράφου

Posted by Χρήστος Δερμεντζόπουλος in 10:32:22 | Permalink | No Comments »

Ο ελληνικός εμφύλιος στην Ταινιοθήκη της Ελλάδας

Ο ελληνικός εμφύλιος στην Ταινιοθήκη της Ελλάδας

Αφιέρωμα για τον ελληνικό εμφύλιο στο σινεμά διοργανώνει η Ταινιοθήκη της Ελλάδος από τις 9 έως τις 15 Φεβρουαρίου. Το αφιέρωμα περιλαμβάνει ταινίες μυθοπλασίας, ντοκιμαντέρ και κινηματογραφικά τεκμήρια της εποχής.

Την Πέμπτη 9 Φεβρουαρίου θα πραγματοποιηθεί τιμητική προβολή των «Κυνηγών» του Θεόδωρου Αγγελόπουλου. Νωρίτερα, στις 19:30 θα διεξαχθεί συζήτηση με θέμα «Ο ελληνικός εμφύλιος στην οθόνη: η μυθοπλασία».
Στην συζήτηση θα συμμετέχουν οι σκηνοθέτες Παντελής Βούλγαρης, Τάσος Ψαρράς και Κώστας Βρεττάκος, η κριτικός κινηματογράφου Μαρία Κατσουνάκη, η Μαρία Κομνηνού, αναπληρώτρια καθηγήτρια/ Γεν. Γραμ. Δ.Σ. της Ταινιοθήκης της Ελλάδος και η καθηγήτρια Πέπη Ρηγοπούλου. Τη συζήτηση θα συντονίσει ο καθηγητής και αντιπρόεδρος των ΑΣΚΙ, Ηλίας Νικολακόπουλος.

Μια δεύτερη στρογγυλή τράπεζα με θέμα «Ο ελληνικός εμφύλιος στην οθόνη: το ντοκιμαντέρ» θα γίνει την Δευτέρα 13 Φεβρουαρίου στις 19:30 με την συμμετοχή των σκηνοθετών Φώτου Λαμπρινού, Ροβήρου Μανθούλη, Μάνου Ζαχαρία, Θανάση Σκρούμπελου και Ηλία Γιαννακάκη, του διευθυντή του αρχείου της ΕΡΤ, Βασίλη Αλεξόπουλο, και του ιστορικού, Μέλους Δ.Σ. των ΑΣΚΙ, Τάσο Σακελλαρόπουλο. Τη συζήτηση θα συντονίσει η ιστορικός και μέλος του Δ.Σ. των ΑΣΚΙ, Ιωάννα Παπαθανασίου.
«Το εκτενές αυτό αφιέρωμα που πραγματοποιείται για πρώτη φορά στη χώρα μας, επιχειρεί να καλύψει ένα κενό» αναφέρει η Ταινιοθήκη.Φιλοδοξεί σε μια ολοκληρωμένη και καθόλα αντιπροσωπευτική παρουσίαση των κινηματογραφικών εγγραφών που σήμερα διαθέτουμε για τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο. Έχοντας ως αφετηρία τις αρχικές καταγραφές, που προώθησε την εποχή της σύγκρουσης, με τη μορφή επικαίρων και μικρών ενημερωτικών ταινιών, η προπαγάνδα των δύο αντίπαλων στρατοπέδων, το αφιέρωμα εκτείνεται στην επισκόπηση της ελληνικής κινηματογραφικής παραγωγής επί έξι και πλέον δεκαετίες. Αποσκοπεί έτσι σε μια νέα ανάγνωση των τρόπων με τους οποίους ο ελληνικός κινηματογράφος ενσωμάτωσε και διαπραγματεύτηκε την εμφύλια σύγκρουση, χρησιμοποιώντας άλλοτε τη μυθοπλασία και άλλοτε, όπως τα τελευταία κυρίως χρόνια, το δημιουργικό ντοκιμαντέρ».
Στο πλαίσιο του αφιερώματος θα προβληθούν άγνωστα κινηματογραφικά τεκμήρια της περιόδου του εμφυλίου πολέμου. Στα κινηματογραφικά επίκαιρα που παραχωρήθηκαν από τη Διεύθυνση του Μουσείου-Αρχείου της ΕΡΤ, προστίθενται άγνωστα και σημαντικά αρχεία από τις συλλογές της Ταινιοθήκης της Ελλάδος.

Ανάμεσα στις ταινίες που θα προβληθούν είναι οι: Θίασος, Κυνηγοί, Μεγαλέξανδρος, Το λιβάδι που δακρύζει του Θόδωρου Αγγελόπουλου, Χάππυ Νταίη, Πέτρινα χρόνια, Ψυχή βαθιά του Παντελή Βούλγαρη, Τα παιδιά της Χελιδώνας του Κώστα Βρεττάκου, Χρόνια της θύελλας του Νίκου Τζήμα, η Κάθοδος των Εννέα του Χρήστου Σιοπαχά και η Βασιλική του Βαγγέλη Σερντάρη.
Επίσης, έχει προγραμματιστεί να προβληθούν τα ντοκιμαντέρ Καπετάν Κεμάλ, ο σύντροφος, Ο ελληνικός εμφύλιος πόλεμος, Νέος Παρθενώνας, Μακρόνησσος και Η ζωή στους βράχους βρίσκονται επίσης στον προγραμματισμό της Ταινιοθήκης.

Posted by Χρήστος Δερμεντζόπουλος in 10:15:07 | Permalink | No Comments »

Thursday, October 13, 2011

 ΠΟΛΩΝΙΚΟ ANIMATION 2

Δελτίο Τύπου

 

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟ ΠΟΛΩΝΙΚΟ ANIMATION

Ταινιοθήκη της Ελλάδος

13-19 Οκτωβρίου 2011

Φωτογραφικό Υλικό (σε υψηλή ανάλυση) θα βρείτε στον server μας, στον φάκελο Guest. Για πρόσβαση του φακέλου guest, κάντε κλικ στην παρακάτω διεύθυνση ή πληκτρολογήστε την στον Internet Explorer ή στον Safari, ή στον web browser που χρησιμοποιείτε:

http://www.animationcenter.gr/guest/

Συμπληρώστε τα παρακάτω στοιχεία σύνδεσης που θα σας ζητηθούν.

User: guest@animationcenter.gr

Password: guest-anim-1024

Και κατεβάστε (download) το συμπιεσμένο αρχείο Polish stills που θα βρείτε στον φάκελο guest.

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Κινούμενων Σχεδίων υπό την αιγίδα της Πρεσβείας της Πολωνικής Δημοκρατίας στην Αθήνα και με αφορμή την Πολωνική Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 2ο εξάμηνο του 2011, οργανώνουν με τη συνεργασία του Polish Film Institute και της Ταινιοθήκης της Βαρσοβίας (Filmoteka Narodowa), ένα εβδομαδιαίο πλούσιο αφιέρωμα στην τέχνη των κινούμενων σχεδίων από τη χώρα αυτή.

Πρόκειται για ένα πανόραμα 43 ταινιών animation από το 1959 έως και το 2011, το οποίο περιλαμβάνει κορυφαίες δημιουργίες Πολωνών καλλιτεχνών με παγκόσμια απήχηση.

Την επιμέλεια του αφιερώματος έχει ο Krzysztof Stanislawski, κριτικός κινηματογράφου και επιμελητής.

Μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ξεκινά στην Πολωνία η συστηματική παραγωγή ταινιών animation, η οποία στα τέλη της δεκαετίας του ’50 χαρακτηρίζεται από μια «αναγέννηση». Η δημιουργική εκζήτηση των Jan Lenica και Walerian Borowszyk έθεσαν τα θεμέλια για τη δημιουργία μιας ανανεωμένης «εθνικής» σχολής animation στην Πολωνία. Σύντομα, δημιουργοί με ποικίλες τεχνικές και θεματολογία, όπως ο Witold Giersz, ο Mirosław Kijowicz κι ο Kazimierz Urbański, αναδείχτηκαν, καθιστώντας την πολωνική σχολή του animation ως μία από τις πιο σημαντικές στην ιστορία του είδους. Τις επόμενες δεκαετίες, δημιουργοί όπως ο Stefan Schabenbeck, ο Ryszard Czekała ή ο Piotr Dumała, συνδύασαν την παράδοση των πρώτων πειραματισμών με τις νέες τάσεις της εποχής τους, εδραιώνοντας οριστικά το πολωνικό animation ως ένα από τα πλέον πολύπλευρα κι επιδραστικά φαινόμενα στη μεταπολεμική ιστορία του ευρωπαϊκού αλλά και του παγκόσμιου animation.

Στο Αφιέρωμα θα γίνει η επίσημη προβολή της ταινίας μικρού μήκους του Tomek Baginski “Animated History of poland” (2011). Πρόκειται για ένα εκπαιδευτικό animation, το οποίο περιγράφει μέσα σε λιγότερο από δέκα λεπτά την ιστορία χιλίων χρόνων της Πολωνίας.

Ώρες προβολών: 18:00, 20:00, 22:00

Γενική είσοδος για κάθε προβολή: 5 ευρώ

Οι Ταινίες:

Παραγωγή: Studio Miniatur Filmowych (Film Miniatures Studio), Warsaw:

  1. Nowy Janko Muzykant (New Johnny The Musician), 1960, Jan Lenica, 10’
  2. Mały western (A Little Western), 1960, Witold Giersz, 6’
  3. Czerwone i czarne (Red and Black), 1963, Witold Giersz, 6’
  4. Klatki (Cages), 1966, Mirosław Kijowicz, 7’ 5’’
  5. Koń (The Horse), 1967, Witold Giersz, 6’ 5’’
  6. Jak działa jamniczek (How the Sausage Dog Work), 1971, Julian Józef Antonisz, 8’
  7. Fobia (Phobia), 1967, Julian Józef Antonisz, 11’ 02’’
  8. Koncert (Concert), 1987, Marek Serafiński, 12’
  9. Warzywniak. 360° (Vegetable Shop. 360°), 2007, Andrzej Barański, 25’
  10. Oaza (Oasis), 2009, Andrzej Barański, 24’
  11. Materia (Matter), 1963, Kazimierz Urbański, 10’ 11’’
  12. Czar kółek (Magic Wheels), 1966, Kazimierz Urbański, 6’
  13. Magnolia, 1972, Mirosław Kijowicz, 3’ 07’’
  14. Love Gamestation, 2001, Paweł Borowski, 11’ 05’’
  15. Franz Kafka, 1991, Piotr Dumała, 17’ 58’’
  16. Uwaga! Złe psy (Note! Bad dogs), 2001, Maciej Majewski, 6’ 15’’
  17. Oczekiwanie (Expectation), 1962, Witold Giersz, 9’ 51’’
  18. Ptak (The Bird), 1968, Ryszard Czekała, 9’ 36’’
  19. Wiklinowy kosz (Wicker basket), 1967, Mirosław Kijowicz, 8’ 41’’
  20. Kołysanka (Lullaby), 2010, Rafał Łobodziński, 9’ 13’’
  21. Titanic World, 2009, Hanna Margolis, 9’
  22. Lucky Day Forever, 2011, Alek Wasilewski, ?

Από την Ταινιοθήκη της Βαρσοβίας (Filmoteka Narodowa, Warszawa)

  1. Plazmuz, 1973, Zbigniew Rybczyński, 10’ 18’’, prod. Se-ma-for
  2. Media, Zbigniew Rybczyński, prod. Se-ma-for
  3. Tango, 1980, Zbigniew Rybczyński, prod. Se-ma-for
  4. Fotel (Chair), 1963, Daniel Szczechura, 5’ 37’’, prod. Se-ma-for
  5. Schody (Starways), 1968, Stefan Schabenbeck, 7’, prod. Se-ma-for
  6. Ściany (Walls), 1987, Piotr Dumała, 8’, prod. Se-ma-for
  7. Wolność nogi (Leg’s Freedom), 1988, Piotr Dumała, 10’, prod. Se-ma-for
  8. Latające włosy (Flying Hair), 1984, Piotr Dumała, 8’, prod. Se-ma-for
  9. Film o sztuce (biurowej) (Film about (Office) Art), 1975, Julian Józef Antonisz, 11’, prod. SFA Kraków
  10. Polska kronika non-camerowa, Nr 1 (Polish Non-camera Chronicle. No 1), 1981, Julian Józef Antonisz, 10’, prod. SFA Kraków
  11. Ostry film zaangażowany (Sharp Film Involved), 1979, Julian Józef Antonisz, 8′, prod. SFA Kraków
  12. Wykres (Graph), 1966, Daniel Szczechura, 3’, prod. Se-ma-for
  13. Czarny kapturek (Black Cap), 1983, Piotr Dumała, 5’, prod. Se-ma-for
  14. Miasto ruin (The Town of Ruins), 2009, Damian Nenow, prod. Platige Image, 3D
  15. Animowana historia Polski (Animated History of Poland), 2010, Tomek Bagiński, 8’, prod. Platige Image

Παραγωγή: Platige Image, Warsaw:

  1. Paths of Hate, 2010, Damian Nenow, 10’
  2. Wielka ucieczka (The Great Escape), 2006, Damian Nenow, 6’23’’
  3. Katedra (The Cathedral), 2002, Tomek Bagiński, 7’
  4. Sztuka spadania (Fallen Art), 2004, Tomek Bagiński, 5’40’’, 3D
  5. Kinematograf (The Kinematofraph), 2009, Tomek Bagiński, 12’
  6. Arka (Ark), 2007, dir. Grzegorz Jonkajtys, 8’

—————————–

Εργαστήριο Animation για ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ

στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος (Ιεράς Οδού 48, Μετρό Στάση Κεραμεικός)

Σάββατο 15 και Κυριακή 16 Οκτωβρίου 2011

Ώρες: 14:00 – 22:00

Αριθμός θέσεων: 10

Κόστος συμμετοχής: 190 ευρώ

Το Αnimation για Αρχάριους είναι ένα εισαγωγικό, εντατικό διήμερο εργαστήριο 16 ωρών, απευθυνόμενο ειδικά σε αρχάριους. 
Στο εργαστήριο θα γίνει μία απευθείας προσέγγιση στο stop motion animation. 
Οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να διερευνήσουν τη διαδικασία του animation ολοκληρώνοντας σειρά σύντομων ασκήσεων με τη χρήση πλαστελίνης και κάμερας. 
Δίνεται έμφαση σε ολόκληρη τη διαδικασία της παραγωγής από τη σύλληψη της ιδέας και την οργάνωση του εξοπλισμού έως το σχεδιασμό και τη δημιουργία απλών μοντελών απο πλαστελίνη. 
Το εργαστήριο περιλαμβάνει:

- Εισαγωγή στις βασικές αρχές του σχεδιασμού animation και της αφήγησης

- Έμφαση σε πρακτικές ασκήσεις

- Ανάπτυξη μικρού μήκους κινούμενων επεισοδίων χρησιμοποιώντας ποικιλία υλικών και λογισμικού

- Σχεδιασμό και δημιουργία μοντέλων από πλαστελίνη.

Posted by Χρήστος Δερμεντζόπουλος in 22:10:49 | Permalink | Comments Off

ΠΟΛΩΝΙΚΟ ANIMATION ΣΤΗΝ ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Την αφρόκρεμα των πολωνικών κινούμενων σχεδίων θα έχουν την ευκαιρία οι Αθηναίοι κινηματογραφόφιλοι να απολαύσουν στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος (Ιεράς Οδού 48), από 13 έως 19 Οκτωβρίου 2011, στο εβδομαδιαίο αφιέρωμα που οργανώνει το Ευρωπαϊκό Κέντρο Κινούμενων Σχεδίων, υπό την αιγίδα της Πολωνικής Πρεσβείας στην Αθήνα.
Από τον Zbigniew Rybczyński, βραβευμένο με Όσκαρ για τη μικρού μήκους ταινία animation, “Tango”, μέχρι τον νεαρό Damian Nenow και την αριστουργηματική ταινία του “Paths of Hate”, που σαρώνει τα διεθνή βραβεία, οι Πολωνοί animators συνεχίζουν μια μακρά καλλιτεχνική παράδοση, που συνδυάζει τις εικαστικές τέχνες με τη μουσική και τις φιλοσοφικές αναζητήσεις με το χιούμορ.
Έχοντας, οι περισσότεροι, σπουδάσει στη φημισμένη Σχολή Κινηματογράφου του Λοτζ, και μέσα από τα διάφορα στούντιο παραγωγής, κατάφεραν να δημιουργήσουν ολόκληρο αισθητικό ρεύμα στον χώρο των κινούμενων σχεδίων, σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ο επιμελητής Krzysztof Stanislawski επέλεξε σαράντα τέσσερις ταινίες μικρού μήκους από τη δεκαετία του 1960 μέχρι και το 2011, συγκροτώντας έτσι ένα αντιπροσωπευτικό πανόραμα του Πολωνικού Animation.

Ώρες Προβολών: 18:00 & 20:00 & 22:00

Posted by Χρήστος Δερμεντζόπουλος in 22:01:10 | Permalink | Comments Off

Saturday, February 19, 2011

Κινηματογράφος και Πραγματικότητα στο Γαλλικό Ινστιτούτο

24ο Φεστιβάλ Κινηματογράφος και Πραγματικότητα (χωρίς τον αγαπημένο μας Ανδρέα Παγουλάτο)

Συνεχίζεται και  φέτος για 24η χρονιά το αγαπημένο του αθηναικού κοινού,
Φεστιβάλ Ντοκυμαντέρ Κινηματογράφος και Πραγματικότητα
που θα φιλοξενηθεί  από 19  έως 24 Φεβρουαρίου 2011
στο Μεγάλο Auditorium του Γαλλικού Ινστιτούτου, Σίνα 31.
Το Φεστιβάλ διοργανώνεται με πρωτοβουλία του Βασίλη Σπηλιόπουλου, 
της Γενικής Γραμματείας Δια Βίου Μάθησης ,
της κας Catherine Suard διευθύντριας του Γαλλικού Ινστιτούτου
σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Διαρκους Εκπαίδευσης Ενηλίκων ,
το Ινστιτούτο Goethe και το Ωνάσσειο Ιδρυμα.
Διοργανώτριες τουΦεστιβάλ είναι οι σκηνοθέτιδες Εύα Στεφανή και Αύρα Γεωργίου
και υπεύθυνη επικοινωνίας η Ειρήνη Παναγοπούλου.
Στα πλαίσια του Φεστιβάλ θα προβληθεί σε πρεμιέρα
ο κύκλος  δεκατριών τριαντάλεπτων ντοκυμαντέρ
του Chris Marker:  Η Κληρονομιά της Κουκουβάγιας 1989,
όπου ο διάσημος σκηνοθέτης διαλέγει δεκατρείς ελληνικές λέξεις /έννοιες
πάνω στις οποίες συνδιαλέγονται  φιλόσοφοι , μαθηματικοί,
καλλιτέχνες και διανοούμενοι της εποχής μεταξύ των οποίων,
ο Γιάννης Ξενάκις, ο Κορνήλιος Καστοριάδης, ο Κώστας Αξελός,
ο Αλέξης Μινωτής , ο Θόδωρος Αγγελόπουλος από έλληνες
και ο Michel Serres, o George Steiner, η Giulia Sissa και άλλοι.
Το έργο αυτό είναι παραγωγή του Ωνασσείου Ιδρύματος
και προβάλλεται για πρώτη φορά στην ολότητα του.
Στo αφιέρωμα στον Chris Marker συμπεριλαμβάνεται επίσης
το εικοσιοχτάλεπτο αριστούργημά του  «Σταθμός Αποχαιρετισμού» (La Jetee dOrly)1962,
ένα πολεμικό θρίλλερ επιστημονικής φαντασίας που χάραξε τη μνήμη του σινεφίλ κοινού.
Το Φεστιβάλ αρχίζει το Σάββατο 19 Φεβρουαρίου με ένα αφιέρωμα
στον εκλιπόντα Ανδρέα Παγουλάτο εμπνευστή και διευθυντή του Φεστιβάλ επί 23 χρόνια.
Την εκδήλωση θα εισαγάγει ο σκηνοθέτης Λευτέρης Ξανθόπουλος.
Σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Goethe διαμορφώνεται ο θεματικός κύκλος
«Με το Βλέμμα των Παιδιών» με εννέα ταινίες πάνω στο θέμα της παιδικής ηλικίας
αποτυπωμένης  από το φακό ελλήνων και  άλλων ευρωπαίων δημιουργών,
οι οποίοι  προσεγγίζουν ευαίσθητα θέματα όπως της εφηβικής ομοφυλοφυλίας,
της επανένταξης μετά από χρήση ναρκωτικών και της κοινωνικής αντιμετώπισης παιδιών
με ειδικές ανάγκες.
Μια διαφορετική προσέγγιση επιχειρούν οι σκηνοθέτες που ανιχνεύουν
το πως χτίζεται η συνείδηση  ταυτότητας και της αποδοχής του «άλλου»
σε παιδιά που συμφοιτούν με αλλόθρησκες μειονότητες στα σχολεία της ελληνικής επικράτειας.
Κάπου αλλού στην Ευρώπη,  σ’ενα γαλλικό πολυπολιτισμικό σχολείο, τα παιδιά ανακαλύπτουν
τη διαλεκτική σκέψη μέσα από μία πρωτότυπη και τολμηρή εκπαιδευτική εμπειρία,
όπου η δασκάλα τους δημιουργεί ένα φιλοσοφικό εργαστήριο στην τάξη του νηπίου!
Κι αυτό «Δεν Είναι παρά η Αρχή».

Η τρίτη θεματική ενότητα του φετινού Φεστιβάλ, «Καλλιτέχνες κόντρα στο Ρεύμα»,
είναι αφιερωμένη στα «τρομερά παιδιά» που με τις δημιουργίες και την αντισυμβατική
τους συμπεριφορά  προκάλεσαν τις κρατούσες απόψεις στο χώρο της Τέχνης.
Εννέα  ταινίες-πορτραίτα με τη ματιά  ελλήνων σκηνοθετών που μας καλούν
να πλησιάσουμε καλλιτέχνες όπως ο λάτρης του περιθωρίου Ηλίας Πετρόπουλος,
ο Αλέξης Δαμιανός και ο Σταύρος Τορνές απόλυτα πιστοί στο cinema d’auteur,
ο εξπρεσιονιστής  αυτοκαταστροφικός Jackson Pollock,
o μηδενιστής Andrei Gorenko αδερφός της Αννας Αχμάτοβα,
ο αρνητής του Οσκαρ Μάνος Χατζηδάκις, ο θρυλικός Jay Hawkins
και ο διάσημος looser  της ροκ ελληνικής σκηνής Τέρρυ Παπαντίνας.
Ξεχωριστή ευκαιρία ν’ανακαλυψουμε τους καλλιτέχνες και διανοούμενους
της Ελληνικής Κοινότητας στην πανεπιστημιούπολη του Παρισιού
με ενεργή δράση από το 33 ως σήμερα  και αναφορές στον Εμφύλιο,
τον Μάη του 68  και το Πολλυτεχνείο.
Δείτε το πρόγραμμα εδώ:
http://www.elculture.gr/Events/Cinema/Cinema-and-Realite/fullstory.php?id=41268&nav_page=2
Posted by Χρήστος Δερμεντζόπουλος in 21:38:00 | Permalink | Comments Off

Friday, February 11, 2011

ΒΡΑΖΙΛΙΑΝΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ

Από τις 17 ως τις 23 Φεβρουαρίου διοργανώνεται για δεύτερη φορά η εβδομάδα βραζιλιάνικου κινηματογράφου από την Πρεσβεία της Βραζιλίας και την Ταινιοθήκη της Ελλάδας. Η εκδήλωση, που φιλοδοξεί να αποκτήσει μόνιμο χαρακτήρα, παρουσιάζει έναν κύκλο είκοσι πρόσφατων και παλιότερων ταινιών μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ, που επιβεβαιώνουν τον πλούτο και τη ζωτικότητα μιας εθνικής κινηματογραφίας τόσο μακρινής και ταυτόχρονα τόσο κοντινής μας. Γιατί όπως ο ελληνικός, έτσι κι ο βραζιλιάνικος κινηματογράφος εξακολουθεί να επιβιώνει ανάμεσα στην ασφυκτική κυριαρχία του Χόλυγουντ και της τηλεόρασης. Όμως αυτό που δίνει στον βραζιλιάνικο κινηματογράφο την ιδιαίτερη ταυτότητά του είναι η αστείρευτη επιθυμία του να αφηγείται ιστορίες εμπνευσμένες από την πραγματικότητα, ακόμα κι αν βρίσκεται στους αντίποδες του μύθου της “τροπικής πατρίδας”. Κι επί πλέον, η ριψοκίνδυνη ισορροπία του ανάμεσα στις συμβάσεις (που δεν αποξενώνουν το κοινό) και τον πειραματισμό.

Συνοψίζοντας την πολυμορφία του βραζιλιάνικου κινηματογράφου, που στο μεγαλύτερο μέρος του παραμένει άγνωστος στην Ελλάδα, το φετινό πρόγραμμα αποτελείται από δεκαέξι πανελλαδικές (και μία αθηναϊκή) πρεμιέρες. Οι εξαιρέσεις που έχουν ήδη προβληθεί στις ελληνικές αίθουσες είναι δύο ταινίες δημιουργών που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη διεθνοποίηση του βραζιλιάνικου κινηματογράφου τις τρεις τελευταίες δεκαετίες: η βραβευμένη στις Κάννες τελευταία ταινία του Βάλτερ Σάλλες (και της Ντανιέλα Τόμας) Οριακή γραμμή (2008), που είχε ατυχήσει να κυκλοφορήσει σε πολύ περιορισμένη διανομή, και το θρυλικό Πισότσι του Έκτορ Μπαμπένκο, το οποίο φέτος κλείνει τριάντα χρόνια ζωής χωρίς να έχει γεράσει καθόλου. Η πρώτη αφηγείται με ευαισθησία το καθημερινό δράμα μιας σύγχρονης “μάνας κουράγιο” και των τεσσάρων γιων της, και μέσα από την ουμανιστική ματιά των κινηματογραφιστών μετατρέπεται σε μια δυνατή καταγραφή του άγχους της επιβίωσης στη χαώδη μητρόπολη του Σάο Πάολο. Στη δεύτερη, ένα ανησυχητικό πορτρέτο της παιδικής παραβατικότητας (που προοιωνίζεται τη μεγάλη επιτυχία Η πόλη του Θεού), υπερισχύει η κοινωνική κριτική. Ωστόσο και οι δύο ταινίες δείχνουν τη βαθιά επιρροή του ιταλικού νεορεαλισμού στον βραζιλιάνικο κινηματογράφο και ιδιαίτερα στις ταινίες που καταγράφουν τα δράματα της παιδικής ηλικίας μέσα σ’ έναν εχθρικό περίγυρο.

Το 2011 κλείνουν τριάντα χρόνια από το θάνατο του Γκλάουμπερ Ρόσα, της πιο σημαντικής προσωπικότητας του κινήματος Σινέμα Νόβο. Αποτίοντας φόρο τιμής στον επαναστάτη κινηματογραφιστή, η εκδήλωση θα προβάλει για πρώτη φορά στην Ελλάδα το κύκνειο άσμα του Η ηλικία της γης (1980), έναν πειραματικό στοχασμό για την πολιτική ιστορία της Βραζιλίας, την παγκοσμιότητα της θρησκείας και τα όρια του ίδιου του κινηματογράφου. Μοναδική κινηματογραφική εμπειρία ακόμα και τριανταένα χρόνια μετά την ολοκλήρωσή της, η ταινία εξελίσσεται σαν μια μαγική συνάντηση του σινεμά της αποδόμησης του Γκοντάρ με τις θρησκευτικές τελετουργίες του Καντομπλέ και τα οργιαστικά δρώμενα του Καρναβαλιού.

Εκτός από τον Γκλάουμπερ Ρόσα το πρόγραμμα ξαναθυμάται άλλους τρεις μεγάλους βραζιλιάνους δημιουργούς:

•Τον Μάριο Πεϊσότο (1910-1922) και το βουβό αριστούργημα και μοναδικό φιλμ του Limite [Όριο] με την προβολή του αισθαντικού ντοκιμαντέρ Εκεί που τελειώνει η γη (2001) του Μπαϊανού Σέρζιο Μασάντο, πρώην βοηθού του Βάλτερ Σάλλες. Μια ταινία που όχι μόνο έχει διασώσει ανεκτίμητο αρχειακό υλικό από την ημιτελή δεύτερη ταινία του Πεϊσότο, αλλά λειτουργεί ως πορτρέτο μιας εξαιρετικής σκηνοθετικής προσωπικότητας που δυστυχώς κατάφερε να χωρέσει στα καλούπια του κινηματογράφου μόνο μια φορά.

•Τον Ζοακίμ Πέντρο ντε Αντράντε (1932-1988) με την προβολή της δεύτερης μυθοπλασίας του Ο πατήρ και η κοπέλα (1965), που διηγείται έναν καταδικασμένο έρωτα ανάμεσα σ’ έναν επαρχιακό πάστορα και μια μυστηριώδη νεαρή υπηρέτρια ενός γαιοκτήμονα, που με τη μορφική αυστηρότητα και ομορφιά της έχει μείνει στην ιστορία ως μια από τις καλύτερες ταινίες από την πρώτη περίοδο του Σινέμα Νόβο.

•Τον Κάρλος (ή Κακά) Ντιέγκες (γ.1940-) με το Ορφέου (1999), ριμέικ του εμβλητικού Ορφέο Νέγκρο του γάλλου Μαρσέλ Καμύ. Σαράντα χρόνια αργότερα από την πρωτότυπη ταινία ο μεγάλος βραζιλιάνος δημιουργός επέστρεψε στον αρχαιοελληνικό μύθο, μεταφερμένο στο Καρναβάλι του Ρίο από το θεατρικό έργο του Βινίσιους ντι Μοράες Orfeu da Conceição και τον τοποθέτησε σε μια φαβέλα λιγότερο παραμυθένια και βυθισμένη στα εκρηκτικά κοινωνικά προβλήματα των μοντέρνων καιρών.

Το τρίπτυχο καρναβάλι-σάμπα–ποδόσφαιρο που σφραγίζει την πολιτιστική ταυτότητα της Βραζιλίας, αντανακλάται στο πρόγραμμα με δυο ταινίες μυθοπλασίας και δυο ντοκιμαντέρ:

•Την κοινωνικο-μουσική κομεντί Ó, pai, ó (2007) τρίτη ταινία της 53χρονης σκηνοθέτιδας (στο θέατρο και τον κινηματογράφο) και παραγωγού πολιτιστικών εκδηλώσεων Μονίκ Γκαρντενμπέργκ, που αφηγείται τα καθημερινά προβλήματα μιας πολύχρωμης ομάδας χαρακτήρων με φόντο το καρναβάλι της Μπαΐα.

•Τη δραματική κομεντί Μπαλαδόροι: ήταν μια φορά το ποδόσφαιρο (1998) μια συγκινητική ιστορία για τη ζωή των θρύλων του γηπέδου μετά το ποδόσφαιρο, έβδομη ταινία του Ούγκο Ζιορζέτι, σκηνοθέτη ειδικευμένου σε αθλητικά θέματα και επί πλέον αθλητικογράφου.

•Το ντοκιμαντέρ Το πιο όμορφο πράγμα: ιστορίες και περιπτώσεις της Μπόσα Νόβα (2005) του Πάολο Τσιάγκο, μια εξαιρετική μελέτη του μουσικού ιδιώματος της μπόσα νόβας, της απογυμνωμένης και αστικής λευκής σάμπας, που γεννήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του πενήντα, και των μεγάλων δημιουργών της.

•Το βραβευμένο ντοκιμαντέρ Κατασκευάζοντας τον Τομ Ζε (2005) του νέου ντοκιμενταρίστα Ντέσιο Μάτος Ζούνιορ, που παρακολουθεί μια ευρωπαϊκή περιοδεία του μεγαλοφυούς “τροπικαλίστα” και ντανταϊστή συνθέτη και τραγουδιστή Τομ Ζε.

Tο τελευταίο ντοκιμαντέρ του προγράμματος, το δεύτερο του μεγάλου διευθυντή φωτογραφίας και σκηνοθέτη Βάλτερ Καρβάλιο, Μοασίρ, ακατέργαστη τέχνη (2005) μελετάει άλλη μία τελείως αναφομοίωτη καλλιτεχνική περίπτωση: τον αναλφάβητο, λαϊκό ζωγράφο Μοασίρ, που παρά τα πολλά προβλήματα (στην ακοή, την ομιλία, την επικοινωνία και το σκελετό) και την απομόνωσή του σ’ ένα χωριουδάκι της πολιτείας Γκοϊάς, ανασύρει από τα βάθη του ασυνείδητου συγκλονιστικές μορφές. Η προβολή είναι αφιερωμένη στον Αντρέα Παγουλάτο, ποιητή, θεωρητικό του κινηματογράφου, διευθυντή φεστιβάλ ντοκιμαντέρ και λάτρη της βραζιλιάνικης κουλτούρας, που έφυγε από τη ζωή πέρυσι. Την ταινία αυτή την προγραμμάτιζε για το φετινό φεστιβάλ.

Εκτός από το Ó, pai, ó, άλλες δυο γυναικείες ταινίες συμπεριλαμβάνονται στο πρόγραμμα:

•Το Σχεδόν αδέλφια (2004), τρίτη μυθοπλασία μεγάλου μήκους της 62χρονης και αντιστασιακής στην περίοδο της δικτατορίας Λούσια Μουράτ, αφηγείται τη συνύπαρξη πολιτικών και ποινικών κρατουμένων στις φυλακές της βραζιλιάνικης χούντας, παραλληλίζοντάς την με το πρόβλημα της ταξικής βίας που βιώνει η χώρα στη σημερινή εποχή.

•Το Mutum (2007), ένα τρυφερό χρονικό της παιδικής ηλικίας με ήρωα έναν μικρό επαρχιώτη, που μετά τη διάλυση της οικογένειάς του ακολουθεί το δρόμο της αναγκαστικής υιοθεσίας στη μεγαλούπολη. Αυτή είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της 46χρονης βίντεο άρτιστ και σκηνοθέτιδας ντοκιμαντέρ Σάντρα Κογκούτ που κατάγεται όπως και η Λούσια Μουράτ από το Ρίο ντε Ζανέιρο.

Η θεαματική “αποκέντρωση” της βραζιλιάνικης κινηματογραφικής παραγωγής μετά την ανάκαμψη της δεκαετίας του 90 έχει αναδείξει πολλούς ενδιαφέροντες νέους δημιουργούς από το βορρά και το νότο της χώρας. Από το Ρεσίφη κατάγονται ο 45χρονος Λίριο Φερέιρα και ο σαραντάχρονος Εϊτόρ Ντάλια. Το Árido movie (2004), η δεύτερη ταινία του πρώτου, αφηγείται την επιστροφή ενός τηλεοπτικού μετεωρολόγου στο χωριό του στη βορειοανατολική Βραζιλία για την κηδεία του πατέρα του, μια διαδρομή που θα τον φέρει αντιμέτωπο με τα οικογενειακά έθιμα μιας άλλης εποχής και θα εξελιχτεί σ’ ένα εσωτερικό ταξίδι αυτο-ανακάλυψης. Το Η μυρωδιά της αποχέτευσης (2007), επίσης δεύτερη ταινία του δεύτερου είναι μια μαύρη κωμωδία για την ανθρώπινη απληστία, το σεξ και την εκμετάλλευση που δίνει την ευκαιρία στον χαρισματικό ηθοποιό Σέλτον Μέλο να κάνει μια από τις καλύτερες ερμηνείες του.

Εξίσου χαρισματικός ηθοποιός ο 42χρονος “παουλίστα” Ματέους Ναχτεργκάελε το 2008 έκανε το σκηνοθετικό ντεμπούτο του με τη Γιορτή του νεκρού κοριτσιού, μια τολμηρή και ανησυχητική ιστορία θρησκοληψίας, μυστικισμού και σεξουαλικής παράβασης, που συμμετείχε στο Δεκαπενθήμερο των Σκηνοθετών του Φεστιβάλ Καννών. Επίσης γεννημένος στο Σάο Πάολο, αλλά μεγαλωμένος στη Μπραζίλια, ο 40χρονος σκηνοθέτης Ζοζέ Εντουάρντο Μπελμόντε αποτελεί έναν από τους πιο ελπιδοφόρους εκπροσώπους της μετά τον Σάλλες γενιάς των βραζιλιάνων κινηματογραφιστών. Η τέταρτη ταινία του Αν τίποτα δεν πάει καλά του 2008 είναι μια εντυπωσιακή στιλιστική πρόταση: ψηφιακή κινηματογράφηση μιας σύγχρονης περιπέτειας αποξένωσης, όπου ένας νέος δημοσιογράφος κάνει έναν άγριο περίπατο στο περιθώριο και την παρανομία για χάρη της εξαρτημένης από τα ναρκωτικά φίλης του.

Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται με δυο ταινίες καλτ και μια πειραματική:

  1. •Τη μικρού μήκους κινηματογραφοφιλική κωμωδία Tarantino’s Mind (2006) του σκηνοθετικού ντουέτου από το Ρίο 300ml, όπου ο ηθοποιός Σέλτον Μέλο και ο τραγουδιστής και ηθοποιός Σέου Ζόρζι ανακαλύπτουν και σπάζουν τον “κώδικα” της δημιουργίας του Ταραντίνο σ’ ένα εστιατόριο του Σάο Πάολο, κλείνοντας φιλικά το μάτι στο Καφές και τσιγάρα του Τζιμ Τζάρμους.

•Και σε ειδική μεταμεσονύχτια προβολή το Η ενσάρκωση του κακού (2008) του 75χρονου Ζοζέ Μοζίκα Μαρίνς, ενός αυθεντικού εκκεντρικού του βραζιλιάνικου φανταστικού κινηματογράφου, για  τον οποίο είχε εκφάσει το θαυμασμό του ακόμα και ο Γκλάουμπερ Ρόσα. Η ταινία  έχει ήδη παρουσιαστεί σε ειδική προβολή στο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης με μεγάλη επιτυχία.

•Τέλος, μια μικρού μήκους πειραματική ταινία, το Πηνελόπη, σκηνοθετημένη από δύο γυναίκες, την Ελληνοβραζιλιάνα Ελένα Βαρβάκη και τη Σέλια Φρέιτας.

Επιμέλεια του προγράμματος

Νίκος Σαββάτης

Γιάννης Παπαδάκης

Posted by Χρήστος Δερμεντζόπουλος in 21:47:40 | Permalink | Comments Off

Wednesday, February 2, 2011

Visual Anthropology

Journals

Visual Anthropology
Vol. 23, n. 5

Macrfarlane, Alan
Early ethnogrpahic Film in britain: A Reflection on the Work of Christoph von Furer-Haimendorf

Zeitlyn, David
Representation/Self-representation: A Tale of Two Portraits; or, Portraits and Social Science Representations

Barnabas, Shanade
Picking at the Paint: Viewing Contemporary Bushnman Art as Art

Posted by Χρήστος Δερμεντζόπουλος in 13:12:01 | Permalink | Comments Off

Friday, January 28, 2011

Chris Petit, ένας διαφορετικός δημιουργός στην ελληνική Ταινιοθήκη

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ CHRIS PETIT

Chris Petit,
Ο Chris Petit είναι σκηνοθέτης και συγγραφέας. Στα μέσα της δεκαετίας του ’70 και όσο εργαζόταν ως κινηματογραφικός συντάκτης του περιοδικού «Time Out», ο Petit κέρδισε το ενδιαφέρον του Βέντερς, ο οποίος τον βοήθησε στην παραγωγή της πρώτης του ταινίας, «Radio On» το 1979. Με την ταινία αυτή ο Petit κάνει ένα αριστουργηματικό ντεμπούτο με ένα υψηλού επιπέδου Ευρωπαικό road movie (ταινία δρόμου), με φόντο το αστικό και αγροτικό βρετανικό τοπίο, όπως δεν έχει αποτυπωθεί ποτέ ξανά.

Μετά από την ταινία αυτή, ο Petit κάνει άλλες τρείς εντυπωσιακές ταινίες – μια «μαύρη» στυλιζαρισμένη προσαρμογή του ομότιτλου βιβλίου του P.D. James «An Unsuitable Job for a Woman» (1982), και τα δύο «φασμπιντερικά» αστυνομικά θρίλερ που γύρισε στη Γερμανία, «Flight to Berlin» (1983) και «Chinese Boxes» (1984) – πριν συνεργαστεί με το συγγραφέα Iain Sinclair στη δημιουργία μιας σειράς ντοκυμαντέρ για ιστορικές προσωπικότητες. Οι παραπάνω δύο τελευταίες ταινίες απεικονίζουν τη συνεχώς αυξανόμενη επιθυμία του Petit για πειραματισμό με αφηγηματικές φόρμες, και σηματοδοτούν τη ρήξη του με τον mainstream κινηματογράφο. Πιο πρόσφατες ταινίες του περιλαμβάνουν το «Asylum» (μαζί με τον Iain Sinclair) (2000), το «The Carfax Agreement: The Annotated Dracula», το «London Orbital» (μαζί με τον Iain Sinclair) (2002), το «Unrequited Love» (2006) και το «Content» (2010).

Οι ταινίες που θα προβληθούν στο αφιέρωμά της Ταινιοθήκης της Ελλάδας είναι:

Radio On (1979)
Το «Radio On» είναι μια ασπρόμαυρη Βρετανική ταινία δρόμου, που αναδείχθηκε ως cult από την εποχή που πρωτοπροβλήθηκε. Σε συμπαραγωγή με το Βιμ Βέντερς, όπου ο Στινγκ πραγματοποιεί την πρώτη του κινηματογραφική εμφάνιση, η ταινία είναι λιτή στην αφήγησή της και αναδεικνύει την απογοήτευση που ελλόχευε στα νεανικά κινήματα της εποχής. (Η μουσική της ταινίας περιλαμβάνει δημιουργούς όπως οι:  David Bowie, Kraftwerk, Lene Lovich, Ian Dury, Robert Fripp, Wreckless Eric και Devo).
An Unsuitable Job for a Woman (1982)
Μια αστυνομική ταινία βασισμένη στο βιλίο του P.D. James, η οποία συμμετείχε στο 32ο Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ του Βερολίνου.
Flight to Berlin (1983)
Ένα λιτό και προκλητικό αστυνομικό θρίλερ.
Content (2010)
Η ταινία αυτή χαρακτηρίστηκε από τον ίδιο τον Petit ως «μια ατμοσφαιρική ταινία δρόμου του 21ου αιώνα», ένα στοχαστικό δοκίμιο, εμπνευσμένο από μια κατάσταση σχεδόν ύπνωσης που μπορεί να δημιουργήσει η οδήγηση. Σε αφήγηση του Hanns Zischler, η ταινία μιλά για αναμνήσεις άλλων ταξιδιών από το Τέξας ως την Πολωνία, τις επιτπώσεις της νέας τεχνολογίας και την ανέγερση τεράστιων απρόσωπων εργοστασιακών εγκαταστάσεων που τώρα συνδέουν οδικά όλο τον κόσμο.
Πότε: 4–6 Φεβρουαρίου 2011
Πού: Ταινοθήκη της Ελλάδος, Ιερά Οδός 48 & 134-36 Μεγάλου Αλεξάνδρου, 104 35 Αθήνα
Posted by Χρήστος Δερμεντζόπουλος in 21:12:43 | Permalink | Comments Off

Friday, December 3, 2010

ΣΟΥΗΔΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Ένα αφιέρωμα στον Σουηδικό Κινηματογράφο παρουσιάζει η Ταινιοθήκη της Ελλάδος και η Σουηδική Πρεσβεία στην Αθήνα. Πρόκειται για έναν φόρο-τιμής σε τρεις μεγάλους Σουηδούς σκηνοθέτες: Ίνγκμαρ Μπέργκμαν, Βίλγκοτ Σιόμαν, Μάι Ζέτερλινγκ.
Το αφιέρωμα έχει τίτλο «3×3 Σουηδικός Κινηματογράφος σε 2Κ» και θα παρουσιάσει έξι σπάνιες ταινίες των τριών σκηνοθετών, οι οποίες θα προβληθούν στην υψηλότερη ψηφιακή ανάλυση 2Κ.
Το αφιέρωμα θα διεξαχθεί στις εγκαταστάσεις της Ταινιοθήκης στον Κεραμεικό στις 17, 18 και 19 Δεκεμβρίου.
Πραγματοποιείται σε συνεργασία με τη Europe’s Finest, την πρώτη διακρατική υπηρεσία «Cinema On Demand» για ψηφιακή κινηματογραφική διανομή σε Ευρωπαϊκούς κινηματογράφους και την εταιρία διανομής Artfree.
Στο πλαίσιο του αφιερώματος θα προβληθούν οι ταινίες του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν Βρέχει Στην Αγάπη Μας (1946), ένα δράμα νεανικού έρωτα και Η Νύχτα των Σαλτιμπάγκων (1953), ένα πρώιμο εξπρεσιονιστικό αριστούργημα του, που άνοιξε το δρόμο για την εδραίωση του σουηδικού κινηματογράφου διεθνώς. Η ιστορία περιστρέφεται γύρω από ένα τσίρκο σε παρακμή, που περιοδεύει στα νότια της Σουηδίας στις αρχές του 20ού αιώνα.
Το αφιέρωμα περιλαμβάνει δύο ταινίες του Βίλγκοτ Σιόμαν: το Είμαι Περίεργη: Κίτρινη (1967) και Είμαι Περίεργη: Μπλε, η ιστορία της Λένα και του Μπόργε. Η νεαρή γυναίκα τριγυρίζει μιλώντας με τον κόσμο για την ισότητα, την κοινωνική πρόνοια, το σοσιαλισμό, την ταξική κοινωνία, τη δημοκρατία και άλλα σημαντικά ζητήματα. Οι δύο ταινίες συνδυάζονται σε μια μεγάλη και περίεργη ματιά γύρω από την κατάσταση της Σουηδίας στα τέλη της δεκαετίας του 1960.
Επίσης, θα προβληθούν δύο ταινίες της Μάι Ζέτερλινγκ. Θα προβληθούν τα Αγαπημένα Ζευγάρια (1964). Στη διάρκεια του τοκετού, τρεις νεαρές γυναίκες αναπολούν στιγμές από τις πολύ διαφορετικές ζωές τους –την παιδική τους ηλικία, τους έρωτές τους και τις διαψευσμένες προσδοκίες τους. Υποψηφιότητα για το Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες το 1965.
Ακόμα, θα προβληθούν τα Κορίτσια (1968). Σε αυτήν τη μοντέρνα δραματική ταινία για το γάμο και τις γυναίκες πρωταγωνιστούν μερικές από τις πιο αγαπημένες ηθοποιούς του Μπέργκμαν. Η ταινία συμπεριλαμβάνει σκηνές φαντασίας σκηνοθετημένες δεξιοτεχνικά από τη Μάι Ζέττερλινγκ. Πρόκειται για την τέταρτη μεγάλου μήκους ταινία της και ένα βασικό έργο του φεμινιστικού σινεμά, που παρουσιάζει τον εκκεντρικό, συχνά αστείο και πολύ θετικό τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το μυαλό των τριών γυναικών.

Posted by Χρήστος Δερμεντζόπουλος in 16:55:17 | Permalink | Comments Off

Thursday, November 18, 2010

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΜΕΞΙΚΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

ΜΕΞΙΚΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΜΕΞΙΚΑΝΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

“Ο κινηματογράφος του Μεξικού έχει μια πληθώρα ταινιών με θέμα τη Μεξικάνικη Επανάσταση. Tο πιο κρίσιμο γεγονός της σύγχρονης ιστορίας του Μεξικού αμέσως αποτέλεσε πλούσιο υλικό για τον κινηματογράφο, καθώς είχε όλα τα απαραίτητα στοιχεία: ήρωες και προδότες, αγώνα για δικαιοσύνη, πάθη, ηθικά διλλήματα, μάχες, συγκινητικές ιστορίες, πολιτική ίντριγκα. Αλλά δεν είναι τόσο απλό. Ο Μεξικάνικος κινηματογράφος προσπάθησε να καταγράψει ένα συνταρακτικό γεγονός, που επηρέασε ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων, και να δοξάσει τον αγώνα των απλών ανθρώπων για τη δημοκρατία, η οποία καταπατηθεί άγρια, την ελευθερία τους, καθώς είχαν μετατραπεί σε δούλους μέσα στην ίδια τους τη χώρα, και την ανεξαρτησία τους από ξένες επιρροές, που επέβαλλαν πολιτικά συστήματα και ανάλογους ανθρώπους.
Στο διάστημα της Επανάστασης γίνανε μεγάλες πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές. Ήταν μια πολύ αιματηρή περίοδος, γεμάτη ένοπλες συγκρούσεις, σκληρούς και αμείλικτους γαιοκτήμονες, απίστευτους οικονομικούς θησαυρούς που παρήγαγαν τα τσιφλίκια και εκμεταλλεύονταν οι λίγοι με την προστασία ενός δικτάτορα, και ένα απόλυτα διεφθαρμένο πολιτικό σύστημα. Από την άλλη, φτωχός κόσμος, μανάδες με γιους, οικογένειες με μικρά παιδιά που δούλευαν όλοι κάτω από το μαστίγιο, περιπλανώμενοι εργάτες χωρίς στο ήλιο μοίρα, άκληροι ιθαγενείς που τους αρπάξανε τη γη με τη βία. Και τέλος, επαναστατικός ενθουσιασμός, ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο, λαϊκοί ήρωες, όπως ο Πάντσο Βίλα και ο Εμιλιάνο Ζαπάτα, που δοξάστηκαν σαν θεοί, πολέμησαν σαν τίγρεις και λιοντάρια, ενθουσιάσανε το λαό, λατρευτήκανε, τραγουδηθήκανε, γίνανε ταινίες και παγκόσμια αγωνιστικά σύμβολα…
Ο ίδιος ο Μεξικάνικος λαός, από την αρχή της επανάστασης προσπάθησε να καταγράψει την πορεία του Πάντσο Βίλα και των ανταρτών του με ντοκιμαντέρ αλλά και με ταινίες μυθοπλασίας, αφιερωμένες στους αγώνες του και την προσωπικότητά του, του ίδιου και του Ζαπάτα. Από τη δεκαετία του ’30 κιόλας, λίγα χρόνια μετά τη λήξη της Επανάστασης, γυρίστηκαν μεξικάνικες ταινίες με θέμα κυρίως αυτούς τους δύο ήρωες.
Οι πιο σημαντικοί σκηνοθέτες που έχουν ασχοληθεί με το θέμα της Επανάστασης είναι οι Fernando de Fuentes, Ismael Rodriguez, Marcela Fernandez Violante, Emilio Fernandez, Edmundo και Félix Padilla, Alberto Isaac, Gonzalo Martínez Ortega, Paul Leduc, Raul Kamffer, Jose Bolanos, Matilde Landeta, Francesco Taboada Tabone, Raymundo Geyzer. Παράλληλα, υπήρχαν και κάποιοι διάσημοι σταρ του Μεξικού, που συμμετείχαν σε αυτές τις ταινίες, ενσαρκώνοντας με πάθος και πειστικότητα χαρακτήρες από τις ιστορίες αυτές, αλλά και τους δύο ήρωες της Μεξικάνικης Επανάστασης. Οι Alfredo del Diestro, Pedro Armendariz, Alma Rosa Aquirre, Maria Felix, Dolores Del Rio, Fernando Fernandez, Columba Domínguez, Indio Fernández, Pedro Infante, και Silvia Pinal είναι τα κυριότερα αστέρια.
Τη δεκαετία του ’30 ξεκινά και αυτό που λέμε «χρυσή εποχή» του Μεξικάνικου κινηματογράφου. Η ταινία με την οποία θεωρείται ότι ξεκινά είναι το VAMONOS CON PANCHO VILLA! (1935), του Fernando de Fuentes, που μέχρι και σήμερα θεωρείται η καλύτερη ταινία του μεξικάνικου σινεμά. Ο Fuentes, ένας πολύ σημαντικός δημιουργός, πριν ξεκινήσει να σκηνοθετεί, είχε εργαστεί και στο Χόλυγουντ ως ηθοποιός και η γνωριμία του με τον ΣΕΡΓΚΕΙ ΑΪΖΕΝΤΑΙΝ, που βρισκόταν εκεί την ίδια εποχή, είχε σημαντική επίδραση πάνω του και στο έργο του. Μέσα από την κινηματογραφική του τριλογία EL PRISIONERO 13, EL COMPADRE MENDOZA, και VAMONOS CON PANCHO VILLA, περιέγραψε τον πόλεμο με μια αιχμηρή, κριτική ματιά και ανέδειξε τη δραματική ένταση των γεγονότων, με έναν τρόπο που τον έκαναν κλασικό. Η ανθρώπινη, σπαρακτική ιστορία του EL PRISIONERO 13, για τον αγώνα ενός καθεστωτικού πατέρα να σώσει τον επαναστάτη γιο του, ο «συμπατριώτης» MENDOZA, ο κοινός άνθρωπος που θέλει να τα έχει καλά με όλες τις πλευρές για να επιβιώσει, αλλά αναγκάζεται τελικά να πάρει θέση, και οι αγρότες του VAMONOS CON PANCHO VILLA, που αποφασίζουν να αφήσουν τα σπίτια τους για να ακολουθήσουν τον Πάντσο Βίλα στον δύσκολο και μοιραίο αγώνα του, είναι οι τρεις ιστορίες που καθιέρωσαν τον Fuentes ως έναν από τους καλύτερους Μεξικανούς σκηνοθέτες.
Ένας άλλος σημαντικός δημιουργός που γύρισε ταινίες με θέμα την Επανάσταση, ήταν ο Ismael Rodríguez, ο οποίος ήταν σκηνοθέτης μεγάλων Μεξικανών αστεριών, όπως Pedro Infante, Dolores del Río και María Félix. Ο Rodríguez ασχολήθηκε και με γυναικείους χαρακτήρες, καθώς μεγάλο ρόλο στην επανάσταση έπαιξαν και γυναίκες, και πιο ρομαντικές ιστορίες και μελοδράματα, που βρήκαν μεγάλη απήχηση στο κινηματογραφικό κοινό. Μερικές από τις μεγάλες του επιτυχίες ήταν PANCHO VILLA Y LA VALENTINA (1960), LAS MUJERES DE MI GENERAL (1951) και LA CUCARACHA (1959), στο οποίο συμπρωταγωνιστούσαν δύο μεγάλες Μεξικάνες σταρ, η María Félix και η Dolores del Rio. Επίσης τα CUANDO VIVA VILLA…ES LA MUERTE (1960), ASI ERA PANCHO VILLA (1957), με τον Pedro Armendáriz σταθερά στο ρόλο του Πάντσο Βίλα.
Και σε όλη τη δεκαετία του ’60 ο θρύλος της Μεξικάνικης Επανάστασης εξακολουθούσε να εμπνέει -ως φόντο κυρίως τώρα- πολλές ταινίες, όπως LA BANDIDA, LA VALENTINA και JUANA GALLO, όπου πρωταγωνιστούσε η María Félix, άλλες δραματικές και άλλες με πιο κωμική διάθεση. Ενώ αίσθηση προκάλεσε και η σπαραχτική «στρατιωτίνα» LA SOLDADERA (1967) του Jose Bolanos.
Η δεκαετία του ’70 όμως υπήρξε πιο «ώριμη» στο θέμα της Επανάστασης στον μεξικάνικο κινηματογράφο, καθώς είχε υπάρξει πια μεγάλη απόσταση χρόνου, και δημιούργησε μια πιο κριτική ματιά και καλύτερη ανασκόπηση των τότε συγκλονιστικών γεγονότων. Οι ταινίες LA GENERALA (1971) Juan Ibanez, ΤΟ ΑΚΑΤΑΒΛΗΤΟ ΜΕΞΙΚΟ (Reed, México insurgente, 1973) του Paul Leduc CUARTELAZO (1977) του Alberto Isaac, EL PRINCIPIO (1973) του Gonzalo Martínez Ortega, SANGRE DERRAMADA (1975) του Rafael Portillo, CANANEA (1976) της Marcela Fernandez Violante και LA CASTA DIVINA (1977) του Julián Pastor ρίχνουν τώρα μια πιο ρεαλιστική, ιστορική και πολιτική ματιά στα γεγονότα της Επανάστασης, προσπαθώντας να στοχαστούν πάνω τα τραύματα του πολέμου και την ουσία του αγώνα.
Από τη δεκαετία του ΄80 και έπειτα, η Μεξικάνικη Επανάσταση συνέχισε να απεικονίζεται τόσο με ταινίες μυθοπλασίας όσο και με έναν αυξανόμενο ρυθμό ντοκιμαντέρ. Στα σημερινά χρόνια, εποχή κρίσεων και δυσκολιών, οι βιογραφίες και προσωπογραφίες του Ζαπάτα και του Βίλα ήρθαν στο προσκήνιο ακόμα πιο έντονα, μέσα από ντοκιμαντέρ που παρουσιάζουν τα θαυμαστά κατορθώματα των δύο ηγετών και αποτελούν έμπνευση για νέους ανθρώπους και νέους αγώνες. Παράλληλα, πολλά ντοκιμαντέρ, καταγράφουν ανθρώπινες μαρτυρίες και ανθρώπους που θυμούνται ιστορίες από γονείς και παππούδες ενώ συμπεριλαμβάνουν και νέα στοιχεία για την Επανάσταση. Ταινίες όπως ORA SI TENEMOS QUE GANAR (1981) του Raúl Kamffer και ντοκιμαντέρ όπως LOS ULTIMOS ZAPATISTAS: HEROES OLVIDADOS (2001) και PANCHO VILLA, LA REVOLUCION NO HA TERMINADO του Francesco Taboada Tabone, EL ROSTRO OCULTO DE VILLA (2004) του Roberto Bolado και THE SHOES OF EMILIANO DE ZAPATA (2001) του Luciano Larobina, βοηθούν ώστε το πνεύμα της Μεξικάνικης Επανάστασης να επιζεί με ζωντάνια μέσα από τον κινηματογράφο του Μεξικού”. (Aπό το δελτίο τύπου)
ΑΘΗΝΑ 18/24 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
ΗΜΕΡΗΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΒΟΛΩΝ
ΚΙΝ/ΦΟΣ ΦΙΛΙΠ, ΘΑΣΟΥ 11 ΠΛ. ΑΜΕΡΙΚΗΣ, 210 8612476
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΟΛΕΣ ΟΙ ΤΑΙΝΙΕΣ ΜΕ ΕΝΑ ΕΙΣΙΤΗΡΙΟ

ΠΕΜΠΤΗ 18/11/2010
18:00 Companeros – Sergio Corbucci, (1970), 118’
20:15 El compadre Mendoza / Godfather Mendoza
Fernando de Fuentes – Juan Bustillo Oro, (1934), 85’
21:45 Mexico: La Revolucion Congelada / Mexico: The Frozen Revolution
Raymundo Geyzer, (1973), ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ, 65’
23:00 La soldadera / The Female Soldier – Jose Bolanos (1966), 88’

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19/11/2010
18:00 Vamonos con Pancho Villa/Let’s go with Pancho Villa
Fernando de Fuentes, (1936), 92’
20:00 Los ultimos zapatistas, heroes olvidados
The Last Zapatistas, Forgotten Heroes
Francesco Taboada Tabone, (2002), ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ, 70’
21:20 Pancho Villa Y La Valentina / Pancho Villa And Valentina
Ismael Rodriguez, (1960), 87’
23:00 Pancho Villa / Villa Rides – Buzz Kulik, (1968), 125’

ΣΑΒΒΑΤΟ 20/11/2010
18:00 El Prisionero 13 / Prisoner 13 – Fernando de Fuentes, (1933), 76’
19:30 Que Viva Mexico! – Sergei M. Eisenstein, (1979), 90’
21:15 Mexican Fantasy – Oleg Kovalov, (1998), 100’
23:00 La cucaracha – Ismael Rodríguez, (1959), 97’

ΚΥΡΙΑΚΗ 21/11/2010
18:00 Asi era Pancho Villa/This Was Pancho Villa – Ismael Rodríguez (1957), 90’
19:45 Viva Zapata! – Elia Kazan, (1952), 113’
21:45 Pancho Villa, La Revolucion No Ha Terminado
Pancho Villa, The Revolution Is Not Over
Francesco Taboada Tabone, (2006), ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ, 90’
23:00 Pancho Villa Y La Valentina / Pancho Villa And Valentina
Ismael Rodriguez, (1960), 87’

ΔΕΥΤΕΡΑ 22/11/2010
18:00 Enamorada – Emilio Fernández, (1946), 99’
20:00 Το ακατάβλητο Μεξικό / Reed: Mexico insurgente – Paul Leduc, (1973), 124’
22:30 Ora si, tenemos que ganar/Pray we have to win
Raúl Kamffer, (1981), 90’

ΤΡΙΤΗ 23/11/2010
18:00 La Generala – Juan Ibanez, (1971), 100’
20:00 El principio – Gonzalo Martínez Ortega, (1972), 135’
22 :30 Cuartelazo – Alberto Isaac, (1977), 117’

ΤΕΤΑΡΤΗ 24/11/2010
18:00 Mexico: La Revolucion Congelada / Mexico: The Frozen Revolution
Raymundo Geyzer, (1973), ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ, 65’
19:30 Cananea – Marcela Fernandez Violante, (1976), 123’
22 :00 La casta divina – Julián Pasto, (1977), 120’

Posted by Χρήστος Δερμεντζόπουλος in 22:16:07 | Permalink | Comments Off